“گروت: کاربرد، مزایا و انتخاب بهترین نوع برای پروژههای شما!”
گروت یکی از مصالح کلیدی در صنعت ساختمان است که به دلیل ویژگیهای خاص خود، در پروژههای مختلف ساختمانی کاربرد فراوانی دارد. این ماده ترکیبی از سیمان، ماسه ریز و آب است که معمولاً برای پر کردن فضاهای خالی، ترکها و شکافها یا ایجاد اتصالات محکم میان بخشهای مختلف سازه به کار میرود. گروت بهدلیل قابلیت نفوذ بالا و توانایی انتقال نیرو بین سطوح مختلف، نقش حیاتی در استحکام و پایداری سازهها ایفا میکند. در این مقاله، قصد داریم بهطور جامع با ماهیت گروت، انواع آن و کاربردهای مختلفش در صنعت ساختمان آشنا شویم. همچنین، به نکات مهم در انتخاب نوع مناسب گروت برای پروژههای مختلف پرداخته و روشهای صحیح استفاده از آن را بررسی خواهیم کرد.
گروت چیست؟
تعریف گروت و ترکیبات اصلی آن
گروت یک ترکیب ساختمانی متشکل از سیمان، آب و ماسه ریزدانه است که برای پر کردن فضاهای خالی، تقویت اتصالات و افزایش استحکام سازهها استفاده میشود. این ماده در حالت خمیری، خاصیت جاری شدن دارد و پس از سخت شدن، مقاومت فشاری بالایی ایجاد میکند. برخی از گروتها دارای افزودنیهای خاصی مانند الیاف، مواد پلیمری یا اپوکسی هستند که ویژگیهایی مانند مقاومت بیشتر در برابر فشار، رطوبت و مواد شیمیایی را به آن میبخشند.

تفاوت گروت با ملات و بتن
گروت از نظر ترکیب و کاربرد، تفاوتهایی با ملات و بتن دارد:
در مقایسه با بتن: گروت معمولاً فاقد سنگدانههای درشت (شن) است و به همین دلیل روانتر بوده و بهراحتی وارد فضاهای خالی و ترکهای عمیق میشود. بتن برای ساخت سازههای بزرگ مانند ستون و سقف استفاده میشود، در حالی که گروت معمولاً نقش تقویتی و پرکنندگی دارد.
در مقایسه با ملات: ملات معمولاً برای چسباندن آجرها و کاشیها استفاده میشود و چسبندگی بالایی دارد، اما گروت برای پر کردن فضاهای خالی و افزایش استحکام بخشهایی مانند پایههای ستون، بلتها و اتصالات سازهای به کار میرود. همچنین، گروت مقاومت فشاری بیشتری نسبت به ملات دارد.
این ویژگیها باعث میشود که گروت یکی از مصالح پرکاربرد در ساختوساز، بهویژه در بخشهای حساس و باربر ساختمانها باشد.
انواع گروت
۱. گروت پایه سیمانی (رایجترین نوع گروت)
گروت پایه سیمانی یکی از رایجترین انواع گروتها است که برای استفاده در بسیاری از پروژههای ساختمانی مناسب است. این نوع گروت از سیمان، ماسه ریز و آب تشکیل میشود و به دلیل خاصیت روانی بالا، به راحتی در فضاهای باریک و ترکهای عمیق جریان مییابد. گروت پایه سیمانی معمولاً برای پر کردن فضاهای خالی میان صفحات ستونها و فونداسیون، یا در اتصالات میان اجزای مختلف سازه استفاده میشود. این گروتها معمولاً دارای مقاومت فشاری خوبی هستند و برای شرایط عادی و کاربردهای عمومی مناسب میباشند.
گروت ساختمانی منبسط شونده بر پایه سیمان پرتلند (CapGrout MG)
كپگروتMG، يک محصول پودری شامل سيمان، سنگدانه مناسب، مواد افزودنی روانکننده و مواد منبسط كننده گازی است که به منظور پركردن منافذ و درزهای تا ضخامت ۱۰ سانتیمتر كه بايد كاملاً پر شده و بدون هيچگونه حفرهای باشند، مورد مصرف قرار میگيرد. اين محصول علاوه بر داشتن خاصيت انبساط زایی در ابتدای گيرش که باعث میشود تمام درزها و منافذ موجود با اين محصول پر شود، دارای مقاومت بالا در تمامی سنين میباشد.
- مقاومت فشاری ۲۸ روزه: MPa 50±۲
گروت منبسط شونده بر پایه سیمان پرتلند (CapGrout GP)
كپگروتGP، يک محصول پودری شامل سيمان، سنگدانه مناسب، مواد افزودنی روانکننده و مواد منبسط كننده گازی است که به منظور پركردن منافذ و درزهای تا ضخامت ۱۰ سانتیمتر كه بايد كاملاً پر شده و بدون هيچگونه حفرهای باشند، مورد مصرف قرار میگيرد. اين محصول علاوه بر داشتن خاصيت انبساط زایی در ابتدای گيرش که باعث میشود تمام درزها و منافذ موجود با اين محصول پر شود، دارای مقاومت بالا در تمامی سنين میباشد.
- مقاومت فشاری ۲۸ روزه: ۲±MPa60
گروت با استحکام زیاد و فاقد جمعشدگی (CapGrout HP)
كپگروتHP، يک محصول پودری شامل سيمان، سنگدانه مناسب، مواد افزودنی روانکننده و مواد منبسط كننده برای جبران جمعشدگی است که به منظور پركردن منافذ و درزهای تا ضخامت ۱۰ سانتیمتر كه بايد كاملاً پر شده و بدون هيچگونه حفرهای باشند، مورد مصرف قرار میگيرد. اين محصول علاوه بر داشتن خاصيت انبساطزایی در ابتدای گيرش (برای جبران جمعشدگی) که باعث میشود تمام درزها و منافذ موجود با اين محصول پر شود، دارای مقاومت زیاد در تمامی سنين میباشد.
- مقاومت فشاری ۲۸ روزه MPa70±۲
این محصولات بر اساس الزامات عمومی استاندارد ملی ایران به شماره ۱۸۶۴۴ تولید میشوند. ضمناً مشخصات این گروتها با الزامات استاندارد ASTM C1107 نیز تطابق دارد.
مزایای گروت سیمانی:
گروت بدون جمعشدگی یا انبساط اضافی: این محصول با ایجاد انبساط معادل جمعشدگی محتمل، از هرگونه تغییر حجم اضافی جلوگیری میکند.
مقاومت بالا: گروت سختشده دارای مقاومت زیاد در تمامی سنین است.
دوام و نفوذپذیری کم: این گروت دارای دوام بالا و نفوذپذیری کم در برابر عوامل محیطی میباشد.
کاربردهای گروت:
پرکردن زیر صفحه ستونهای فلزی: استفاده از گروت برای استحکامبخشی به ستونهای فلزی در پروژههای مختلف.
کاشت میلگرد و سیستمهای انکرینگ: برای تثبیت میلگردها و سیستمهای انکرینگ در سازههای بتنی.
پرکردن فضای بین فونداسیون و صفحات استقرار ماشینآلات صنعتی: گروتریزی در فضاهای خالی زیر ماشینآلات برای جلوگیری از جابجایی و افزایش ثبات آنها.
مناسب برای پروژههای عمومی: با توجه به ویژگیهای آن، گروت سیمانی برای انواع پروژهها مناسب است.
مقرون به صرفه: این محصول یک گزینه اقتصادی و مقرون به صرفه برای پروژههای مختلف میباشد.
مقاوم در برابر فشار: مناسب برای پرکردن فضاهای خالی و ترکها که تحت فشار زیاد قرار دارند.
۲. گروت اپوکسی (مناسب برای شرایط خاص)
گروت اپوکسی یکی از انواع گروتهای پیشرفته است که از ترکیب رزینهای اپوکسی و هاردنرها ساخته میشود. این نوع گروت برای استفاده در شرایط خاص و محیطهای سخت مانند فضاهای شیمیایی، مرطوب یا دمای بالا مناسب است. گروتهای اپوکسی معمولاً برای پر کردن فضاهای خالی در جاهایی که نیاز به مقاومت شیمیایی یا حرارتی بالا دارند، مانند صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و صنایع دریایی استفاده میشوند.
گروت اپوکسی ریزدانه پرمقاومت (CapGrout EP3)
کپگروت EP3، از اختلاط رزین اپوکسی، هاردنر و سیلیس معدنی دانهبندی شده با حداکثر اندازه ۳ میلیمتر تولید میشود. این محصول در دسته ملاتهای پلیمری بوده که به جای سیمان از پلیمر اپوکسی استفاده میشود. مقاومتهای مکانیکی و شیمیایی زیاد از مشخصههای این محصول میباشد. این محصول به دلیل قیمت بالایی که دارد معمولا برای ساخت سازههایی که باید تحمل تنشهای دینامیکی را داشته باشند به مصرف میرسد. در این نوع سازهها که تحت تنشهای لرزهای و حرکتی مداوم میباشند، گروتهای سیمانی دچار شکست شده و مقاومت خود را از دست میدهند.
این محصول بر اساس الزامات استاندارد ASTM C395 برای رزین اپوکسی با فیلر سیلیکا تولید میشود.
ویژگیها:
مقاوم در برابر مواد شیمیایی و حرارت
دوام و استحکام بالا در شرایط خاص
مناسب برای پروژههایی که نیاز به مقاومت در برابر خوردگی دارند
مناسب برای محیطهای صنعتی و محیطهای با شرایط سخت
مقاومت شیمیایی بالا در برابر مواد نفتی، آب دریا، روغن، آمونیاک و …
پایداری عالی در برابر بارهای ثابت و متحرک ماشینآلات
چسبندگی بالا به بتن، فولاد و سایر مصالح ساختمانی
خاصیت روانی بالا و خود ترازشوندگی
بدون جمعشدگی
مزایا:
مقاومت عالی در برابر مواد خورنده و محیطهای سخت
کاهش خطر ترکخوردگی و شکست تحت فشارهای دینامیکی
افزایش طول عمر پروژههای صنعتی و عمر مفید تجهیزات
کاربردها:
پرکردن صفحات زیر ماشینآلات با بارهای دینامیکی (لرزشی)
نصب سازههای فلزی و تجهیزاتی که نیاز به کاربری سریع دارند
ثابتسازی ریل زیر جرثقیلها
گروتریزی زیر ریلهایی که تحت بار زیاد و دینامیکی هستند
پر کردن فضای بین بتن و غلاف فلزی در پروژههای مقاومسازی
در انتخاب نوع گروت، توجه به شرایط محیطی، نوع بارگذاری و مقاومت مورد نیاز بسیار مهم است تا انتخاب بهینه صورت گیرد.
کاربردهای گروت در ساختمان و صنعت
گروت به عنوان یک ماده ساختمانی پرکاربرد، نقش مهمی در تقویت و استحکام سازههای مختلف ایفا میکند. این ماده در بخشهای گوناگون صنعت و ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد که برخی از مهمترین کاربردهای آن عبارتند از:

۱. مقاومسازی و نصب تجهیزات ساختمانی
زیرسازی صفحه ستونهای فلزی برای انتقال صحیح نیرو به فونداسیون
کاشت میلگرد و انکر بولت جهت افزایش استحکام اتصالات سازهای
پرکردن فضای خالی بین فونداسیون و ستونها برای جلوگیری از نشست سازه
۲. تثبیت و نصب ماشینآلات صنعتی
فیکس کردن تجهیزات سنگین صنعتی مانند کمپرسورها و ژنراتورها
استفاده در زیر ریلهای جرثقیل و تجهیزات متحرک جهت توزیع یکنواخت بار
افزایش استحکام در نقاط تحت لرزش و تنشهای دینامیکی
۳. ترمیم و مقاومسازی سازههای بتنی
پر کردن ترکهای سازهای عمیق در بتن و جلوگیری از نفوذ آب و مواد شیمیایی
اصلاح و تقویت فونداسیونهای قدیمی و آسیبدیده
پر کردن درزهای انبساطی و جلوگیری از نفوذ رطوبت
۴. کاربرد در محیطهای خاص و صنعتی
مقاوم در برابر مواد شیمیایی و حرارت بالا برای صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
استفاده در تصفیهخانهها و تأسیسات آبی به دلیل مقاومت بالا در برابر آب و مواد خورنده
بهکارگیری در پروژههای دریایی و اسکلهها به علت تحمل شرایط سخت محیطی
گروت به دلیل استحکام، دوام و مقاومت بالای خود، یک راهکار ایدهآل برای افزایش طول عمر سازهها و تجهیزات صنعتی محسوب میشود.
ویژگیهای یک گروت خوب
یک گروت باکیفیت باید دارای ویژگیهایی باشد که آن را برای کاربردهای مختلف ساختمانی و صنعتی ایدهآل کند. برخی از مهمترین ویژگیهای یک گروت خوب عبارتند از:
۱. مقاومت فشاری و مکانیکی بالا
توانایی تحمل بارهای سنگین و فشارهای وارده
حفظ استحکام در شرایط مختلف سازهای
۲. بدون جمعشدگی (Shrinkage-Free)
جلوگیری از ترکخوردگی و افت حجم پس از اجرا
افزایش دوام و ماندگاری در طولانیمدت
۳. چسبندگی عالی به سطوح مختلف
اتصال قوی به بتن، فلز و سایر مصالح ساختمانی
جلوگیری از جداشدگی و ضعف در محلهای اتصالی
۴. مقاومت شیمیایی و دوام بالا
پایداری در برابر مواد شیمیایی، روغنها، آب دریا و سایر عوامل خورنده
مناسب برای محیطهای صنعتی، دریایی و پتروشیمی
۵. روانی و سیالیت مناسب
امکان پر کردن فضاهای خالی و ترکهای ریز بدون نیاز به لرزش
خودتراز شوندگی برای اجرای سریع و آسان
۶. مقاومت در برابر عوامل محیطی
پایداری در شرایط آبوهوایی سخت، ازجمله دماهای بالا و یخبندان
کاهش نفوذپذیری در برابر رطوبت و آب
۷. امکان استفاده در کاربردهای مختلف
قابلیت استفاده در فونداسیونها، صفحه ستونها، نصب ماشینآلات و ترمیم سازههای بتنی
مناسب برای پروژههای عمومی و صنعتی
یک گروت باکیفیت با داشتن این ویژگیها، به بهبود عملکرد سازه و افزایش طول عمر آن کمک میکند.
نکات مهم در انتخاب گروت مناسب
انتخاب گروت مناسب برای هر پروژه ساختمانی یا صنعتی، تأثیر مستقیم بر استحکام، دوام و عملکرد سازه دارد. هنگام انتخاب گروت، به نکات زیر توجه کنید:
۱. نوع گروت بر اساس کاربرد
گروت سیمانی: مناسب برای فونداسیون، زیر صفحه ستونها و پر کردن فضاهای خالی
گروت اپوکسی: ایدهآل برای محیطهای صنعتی، بارهای دینامیکی و مقاوم در برابر مواد شیمیایی
گروت پلیمری: انتخابی مناسب برای محیطهای با شرایط خاص و نیاز به مقاومت بالا
۲. مقاومت فشاری و مکانیکی
بررسی میزان مقاومت فشاری گروت در سنین مختلف (۷، ۱۴ و ۲۸ روزه)
انتخاب گروتی که توان تحمل بارهای استاتیکی و دینامیکی موردنیاز پروژه را داشته باشد
۳. عدم جمعشدگی (Shrinkage-Free)
گروت باید پس از سخت شدن بدون ترک و جمعشدگی باشد تا از افت کیفیت و کاهش استحکام جلوگیری شود
۴. شرایط محیطی پروژه
برای مناطق با رطوبت بالا، گروتهای ضدآب و مقاوم در برابر نفوذ رطوبت مناسبتر هستند
در پروژههایی با دمای بالا، گروت مقاوم در برابر حرارت انتخاب شود
۵. چسبندگی و روانی مناسب
گروت باید قابلیت چسبندگی بالا به بتن، فولاد و دیگر مصالح را داشته باشد
روانی مناسب به گروت این امکان را میدهد که فضاهای خالی را بهطور کامل پر کند
۶. مقاومت شیمیایی
در محیطهایی که در معرض مواد شیمیایی، اسیدها یا حلالها هستند، از گروتهای اپوکسی یا پلیمری با مقاومت بالا استفاده شود
۷. سرعت اجرا و زمان گیرش
گروتهای زودگیر برای پروژههایی که نیاز به بهرهبرداری سریع دارند، انتخاب بهتری هستند
زمان گیرش گروت باید متناسب با شرایط اجرایی پروژه باشد
۸. هزینه و صرفه اقتصادی
علاوه بر کیفیت، قیمت گروت نیز باید متناسب با بودجه و نیاز پروژه در نظر گرفته شود
با درنظر گرفتن این نکات، میتوان گروت مناسبی را انتخاب کرد که علاوه بر دوام و استحکام بالا، اجرای پروژه را نیز بهینه کند.
روش صحیح استفاده و اجرای گروت
اجرای گروت به روش صحیح تأثیر مستقیمی بر عملکرد و دوام سازه دارد. رعایت مراحل و نکات فنی در گروتریزی، باعث افزایش استحکام و پایداری سازه خواهد شد. در ادامه مراحل اجرای گروت بهطور کامل توضیح داده شده است.
۱. آمادهسازی سطح زیرکار
قبل از اجرای گروت، سطح زیرکار باید آمادهسازی شود:
✅ تمیزکاری سطح: تمام گردوغبار، روغن، زنگزدگی و مواد زائد باید از سطح بتن یا فلز حذف شوند.
✅ مرطوب کردن سطح: برای جلوگیری از جذب سریع آب گروت توسط بتن، سطح کار باید قبل از اجرا، کاملاً مرطوب شود اما نباید آب اضافی روی آن باقی بماند.
✅ ایجاد قالببندی مناسب: اگر گروتریزی در فضاهای بسته انجام میشود، قالبها باید محکم و بدون درز باشند تا از نشت گروت جلوگیری شود.
۲. آمادهسازی گروت
✅ انتخاب گروت مناسب: نوع گروت باید بر اساس نیاز پروژه (سیمانی، اپوکسی، پلیمری) انتخاب شود.
✅ میزان آب یا سختکننده: طبق دستورالعمل تولیدکننده، مقدار دقیق آب یا هاردنر باید اضافه شود.
✅ اختلاط گروت: مخلوط گروت باید با استفاده از میکسر یا دریل همزن با دور پایین، به مدت ۳ تا ۵ دقیقه هم زده شود تا یک ملات یکنواخت و بدون حباب هوا ایجاد گردد.
۳. اجرای گروتریزی
✅ روش ریختن گروت:
روش ثقلی: برای پر کردن فضاهای خالی زیر صفحات ستون و فونداسیون استفاده میشود. گروت بهآرامی از یک سمت ریخته شده تا هوای محبوس خارج شود.
روش پمپاژ: در فضاهای بزرگ و حجیم یا محلهایی که دسترسی سخت است، از پمپ برای تزریق گروت استفاده میشود.
✅ زمان گروتریزی: گروت باید بلافاصله پس از آمادهسازی و در بازه زمانی مجاز (طبق مشخصات فنی محصول) اجرا شود.
✅ ضخامت گروت: ضخامت اجرای گروت باید بر اساس نوع آن باشد. معمولاً گروتهای سیمانی بین ۱ تا ۱۰ سانتیمتر و گروتهای اپوکسی در لایههای نازکتر اجرا میشوند.
۴. عملآوری (کیورینگ) گروت
✅ محافظت در برابر تبخیر سریع آب: برای جلوگیری از ترکخوردگی و افزایش استحکام، گروت سیمانی باید تا چند روز مرطوب نگه داشته شود.
✅ استفاده از پوشش مناسب: در شرایط گرم یا خشک، میتوان از گونی مرطوب یا مواد عملآوری (Curing Compound) برای جلوگیری از تبخیر سریع استفاده کرد.
۵. بررسی نهایی و تست کیفیت
✅ بررسی سطح گروت: سطح گروت باید یکنواخت و بدون ترک باشد.
✅ تست مقاومت فشاری: بعد از ۷ و ۲۸ روز، نمونههای گروت آزمایش شده تا اطمینان حاصل شود که مقاومت موردنظر تأمین شده است.
✅ حذف قالبها: پس از گیرش اولیه، قالبها باید با دقت برداشته شوند تا به لبههای گروت آسیب نرسد.
نکات مهم در اجرای گروت
🔹 گروت باید در دمای مناسب (بین ۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد) اجرا شود.
🔹 در گروتهای اپوکسی، دقت در اختلاط دقیق رزین و هاردنر الزامی است.
🔹 برای گروتریزی در ضخامتهای زیاد، میتوان از افزودنیهای مخصوص یا سنگدانههای مناسب استفاده کرد.
🔹 برای جلوگیری از ایجاد حباب هوا، گروت نباید از ارتفاع زیاد ریخته شود.
با رعایت این اصول، گروتریزی بهدرستی انجام شده و استحکام و پایداری سازه افزایش مییابد.
اشتباهات رایج در استفاده از گروت
اجرای نادرست گروت میتواند باعث کاهش عملکرد، مقاومت و دوام آن در سازه شود. در ادامه، برخی از رایجترین اشتباهاتی که در اجرای گروت رخ میدهد را بررسی میکنیم تا با جلوگیری از آنها، بهترین نتیجه را در پروژههای ساختمانی و صنعتی به دست آورید.

۱. آمادهسازی نامناسب سطح زیرکار
❌ عدم تمیزکاری سطح: باقی ماندن گردوغبار، روغن، زنگزدگی یا مواد زائد باعث کاهش چسبندگی گروت به سطح میشود.
❌ عدم مرطوب کردن سطح بتن: جذب سریع آب گروت توسط بتن، باعث کاهش استحکام و ترکخوردگی گروت میشود.
✅ راهحل: سطح باید کاملاً تمیز و عاری از آلودگی باشد و قبل از اجرای گروت، مرطوب شود اما آب اضافی روی آن باقی نماند.
۲. انتخاب نادرست نوع گروت
❌ استفاده از گروت سیمانی در شرایط خاص: در محیطهایی که نیاز به مقاومت در برابر مواد شیمیایی یا لرزشهای شدید دارند، گروت سیمانی مناسب نیست.
❌ عدم توجه به ضخامت اجرای گروت: برخی از گروتها برای ضخامتهای کم طراحی شدهاند و اجرای آنها در ضخامت زیاد باعث کاهش مقاومت و ایجاد ترک میشود.
✅ راهحل: قبل از انتخاب گروت، شرایط محیطی، نوع بارگذاری و ضخامت موردنیاز بررسی شود.
۳. اختلاط نادرست گروت
❌ اضافه کردن آب بیش از حد: باعث کاهش مقاومت، افزایش انقباض و کاهش چسبندگی گروت میشود.
❌ عدم همزدن کافی: اختلاط نامناسب باعث باقی ماندن ذرات خشک و کاهش کیفیت گروت میشود.
❌ استفاده از ابزار نامناسب: مخلوط کردن دستی یا استفاده از همزن با سرعت بالا، باعث ایجاد حبابهای هوا در گروت میشود.
✅ راهحل: گروت باید با مقدار دقیق آب (طبق دستورالعمل تولیدکننده) و با استفاده از همزن برقی با دور پایین مخلوط شود.
نتیجهگیری
گروت بهعنوان یکی از مواد کاربردی در صنعت ساختمان و صنایع مختلف، نقش مهمی در افزایش استحکام و پایداری سازهها ایفا میکند. انتخاب نوع مناسب گروت، اجرای صحیح و رعایت اصول اختلاط و عملآوری، تأثیر بسزایی در عملکرد و دوام آن دارد.
با پرهیز از اشتباهات رایج مانند آمادهسازی نامناسب سطح، اختلاط نادرست، اجرای غیر اصولی و عدم توجه به عملآوری، میتوان از کاهش مقاومت، ترکخوردگی و سایر مشکلات رایج جلوگیری کرد. همچنین، توجه به شرایط محیطی و استانداردهای اجرایی، به بهبود کیفیت و طول عمر گروت کمک میکند.
در نهایت، برای دستیابی به بهترین نتایج در پروژههای ساختمانی و صنعتی، استفاده از گروت باکیفیت، رعایت اصول فنی و اجرای دقیق آن، ضروری است.
برای انتخاب مناسبترین نوع گروت و دریافت مشاوره تخصصی، میتوانید از طریق پیام یا تماس با کارشناسان خشت کومه در ارتباط باشید.